زون پلاس بررسی می‌کند؛
قشم؛ جایی که صنعت در کنار گردشگری شتاب می‌گیرد
منطقه آزاد قشم عمدتاً با گردشگری و تجارت شناخته می‌شود و کمتر به‌عنوان یک کانون صنعتی مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، بررسی روندهای اخیر نشان می‌دهد صنعت این منطقه از حاشیه خارج شده و هم‌پای گردشگری و تجارت، در حال تثبیت جایگاه خود در اقتصاد قشم است. منطقه آزاد قشم با رشد قابل‌توجه ارزش تولیدات صنعتی، افزایش تعداد واحدهای فعال و گسترش صادرات محصولات تولیدی، مسیر تازه‌ای را در اقتصاد خود آغاز کرده است. در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵، تعداد واحدهای صنعتی فعال به ۲۵۷ واحد رسید، ارزش تولیدات به ۸۳ هزار میلیارد ریال افزایش یافت و بیش از ۴۸۰۰ میلیارد تومان از صادرات منطقه مربوط به کالاهای تولیدی است؛ آماری که نشان می‌دهد صنعت به یکی از ارکان رو به رشد این منطقه تبدیل شده است.
آغاز یک مسیر تازه برای صنعت قشم
قشم در کنار ظرفیت‌های تجاری، گردشگری و دریایی، طی سال‌های گذشته توسعه زیرساخت‌های صنعتی را نیز دنبال کرده است. در سال ۱۴۰۲، ارزش محصولات تولیدی و صنعتی منطقه به ۱۶۳ هزار و ۳۳۰ میلیارد ریال رسید. در همین سال، ۱۵ هزار و ۸۵۰ میلیارد ریال سرمایه‌گذاری در بخش صنعت انجام شد و ۷۰ شرکت نیز زمین صنعتی دریافت کردند.
همچنین برای ۳۶ شرکت پروانه تأسیس و برای ۱۹ شرکت پروانه بهره‌برداری صادر شد و ۴۱ پروژه صنعتی و انباری در حال احداث بود. این آمار نشان‌دهنده شکل‌گیری مجموعه‌ای از ظرفیت‌های جدید تولیدی در منطقه آزاد قشم است.
در همین سال، فعالیت واحدهای صنعتی قشم به بازارهای صادراتی نیز متصل بود. ارزش محصولات صادراتی فعالان دو شهرک صنعتی تولا و فجر ۵۲۱ میلیون دلار اعلام شد که بخشی از آن به صادرات خارجی و بخشی به ارسال محصولات تولیدی به داخل کشور اختصاص داشت.
افزایش واحدهای فعال صنعتی در سال ۱۴۰۳
روند توسعه صنعت در سال ۱۴۰۳ نیز ادامه پیدا کرد، تعداد واحدهای صنعتی فعال قشم ۶ درصد رشد داشته و به تعداد ۲۴۶شرکت رسیده، ارزش تولیدات صنعتی منطقه نیز از ۱۷۸ هزار میلیارد ریال عبور کرد.
در همین مدت، ارزش سرمایه‌گذاری اسمی طرح‌های تأییدشده نیز به بیش از ۵۸ هزار میلیارد ریال رسید. این افزایش سرمایه‌گذاری، بیانگر تداوم استقبال سرمایه‌گذاران از ظرفیت‌های صنعتی قشم و حرکت طرح‌های جدید به سمت ایجاد ظرفیت‌های تولیدی است.
سال ۱۴۰۴ ؛ رشد ۲۵ همتی ارزش تولیدات صنعتی
سال ۱۴۰۴ را می‌توان یکی از سال‌های قابل توجه برای صنعت قشم دانست. در این سال، ارزش تولیدات صنعتی منطقه به ۲۵۰ هزار میلیارد ریال رسید که در مقایسه با ۱۷۸ هزار میلیارد ریال مدت مشابه سال قبل، ۴۱ درصد رشد داشت.
همزمان تعداد واحدهای صنعتی فعال نیز از ۲۴۶ واحد در سال ۱۴۰۳ به ۲۵۳ واحد در سال ۱۴۰۴ افزایش یافت و این واحدها زمینه اشتغال مستقیم حدود 7 هزار و 500 نفر را فراهم کردند . به این ترتیب، ظرفیت تولیدی منطقه هم از نظر تعداد واحدهای فعال و هم از نظر ارزش تولید در مسیر افزایشی قرار گرفت.
در بخش سرمایه‌گذاری نیز عملکرد ۱۴۰۴ قابل توجه بود. سرمایه‌گذاری محقق‌شده صنعتی در ۶ ماهه این سال به ۳۱۹ هزار میلیارد ریال رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۸ درصد افزایش داشت.
تداوم رشد صنعت قشم در سال ۱۴۰۵
در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵، تعداد واحدهای صنعتی فعال به ۲۵۷ واحد رسید و ارزش تولیدات صنعتی منطقه ۸۳ هزار میلیارد ریال اعلام شد. همچنین ۱۲۳ طرح صنعتی در منطقه در حال اجراست؛ آماری که از تداوم روند رشد بخش صنعت در قشم حکایت دارد.
گسترش بازارهای صادراتی تولیدات قشم
رشد صنعت در قشم تنها به افزایش تولید محدود نمانده و حضور محصولات تولیدی در بازارهای خارجی نیز تقویت شده است. در ۱۱ماهه ۱۴۰۴، صادرات محصولات تولیدی منطقه به ۲۳۴.۴ میلیون دلار رسید و ۲۳.۸ میلیون دلار نیز صادرات مجدد انجام شد. مجموع واردات منطقه در این مدت ۱۶۸.۲ میلیون دلار اعلام شد و تراز تجاری قشم به مثبت ۹۰ میلیون دلار رسید.
روند صادراتی قشم در ۱۴۰۵
روند توسعه صادرات تولیدی در سال ۱۴۰۵ نیز ادامه پیدا کرده است. در سه‌ماهه نخست این سال، مجموع صادرات منطقه آزاد قشم از ۵ هزار میلیارد تومان عبور کرد که بیش از ۴ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان آن مربوط به کالاهای تولیدی بود.
در این دوره، محصولاتی مانند مشتقات نفتی، سیمان و کلینکر، شناورها، محصولات شیلاتی، لوله‌های پلیمری، محصولات آرایشی و بهداشتی و روغن موتور در فهرست کالاهای صادراتی قرار داشتند.
در کنار صادرات، تأمین نیاز واحدهای تولیدی نیز در جریان است. در خرداد ۱۴۰۵، بیش از ۵ میلیون دلار تجهیزات و مواد اولیه مورد نیاز واحدهای صنعتی وارد منطقه آزاد قشم شد؛ موضوعی که نشان‌دهنده تداوم فعالیت خطوط تولید و برنامه‌ریزی برای حفظ و توسعه ظرفیت‌های صنعتی منطقه است.
ظرفیت صنعتی قشم در حال توسعه
مجموع این آمارها نشان می‌دهد صنعت قشم طی سال‌های ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۵ مسیر رو به رشدی را طی کرده است؛ از ۱۶۳ هزار و ۳۳۰ میلیارد ریال ارزش تولید در سال ۱۴۰۲، رشد ۴۱ درصدی تولید و افزایش تعداد واحدهای فعال به ۲۵۳ واحد در سال ۱۴۰۴ و ادامه این روند در سال ۱۴۰۵ نشان دهنده تقویت جایگاه صنعت در اقتصاد قشم است.
در کنار رشد تولید، افزایش سرمایه‌گذاری محقق‌شده و توسعه صادرات نیز به تقویت جایگاه صنعت در اقتصاد منطقه کمک کرده است. حضور محصولات تولیدی قشم در بازارهای خارجی، تنوع کالاهای صادراتی و تداوم ورود تجهیزات و مواد اولیه مورد نیاز واحدهای صنعتی، تصویری از اقتصادی را ترسیم می‌کند که در کنار تجارت و گردشگری، تولید و صادرات را نیز به یکی از محورهای اصلی فعالیت خود تبدیل کرده است.
ادامه این روند می‌تواند جایگاه قشم را به عنوان یکی از مناطق دارای ظرفیت تولیدی و صادراتی در جنوب کشور بیش از پیش تقویت کند؛ به‌ویژه آنکه موقعیت جغرافیایی، دسترسی دریایی و زیرساخت‌های منطقه آزاد، ظرفیت مناسبی برای پیوند میان تولید داخلی و بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی فراهم کرده است.