زون پلاس بررسی می‌کند؛
منطقه آزاد شهر فرودگاهی؛ توسعه تجارت در قلب پایتخت
تحریه زون پلاس:
منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی، اولین و تنها منطقه آزاد تهران محسوب می‌شود که دسترسی به بازار 19 میلیونی پاییتخت را دارد. این منطقه آزاد در دو سال اخیر موفق به ثبت ۶۷۸.۴۲ میلیون دلار واردات شده؛ این آمار ۱.۰۶ درصد سهم واردات از کل کشور را شامل می‌شود.
ظرفیت‌های توسعه و اهداف اقتصادی شهر فرودگاهی
منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی (ره) در جنوب‌غرب تهران و در مجاورت فرودگاه بین‌المللی امام خمینی واقع شده است. این منطقه به‌دلیل موقعیت استراتژیک خود، ظرفیت قابل‌توجهی برای گسترش معاملات تجاری، تعاملات اقتصادی و تبدیل‌شدن به یکی از قطب‌های مهم لجستیکی کشور ایجاد کرده است.
منطقه آزاد شهر فرودگاهی با بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود در حوزه‌هایی همچون لجستیک چندوجهی، انتقال فناوری، صنایع دانش‌بنیان، اقتصاد نوآوری، گردشگری بین‌المللی و ارائه خدمات نوین بانکی و بیمه‌ای، در تلاش است تا همگام با سایر دستگاه‌های اجرایی و همسو با اهداف مناطق آزاد کشور، نقش مؤثری در بهبود تراز تجاری و توسعه روابط اقتصادی بین‌المللی ایفا کند.
اهداف منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی شامل کاهش قیمت تمام‌شده کالاهای مصرفی و سرمایه‌ای، بهبود وضعیت معیشت و افزایش رفاه نسبی و توسعه پایدار شهر فرودگاهی است.
امتیازاتی که مسیر تجارت و سرمایه‌گذاری را هموار می‌کنند
تبدیل این محدوده به منطقه آزاد تجاری با هدف بهره‌برداری از مزایای خاص مناطق آزاد صورت گرفته است. مهم‌ترین این مزایا شامل صادرات کالا به بازارهای جهانی، واردات مواد اولیه به منظور ایجاد ارزش افزوده جهت صادرات، ارائه خدمات و تسهیلات گمرکی از جمله کارنه تیر( دفترچه بین‌المللی گمرکی است که کالا با کامیون، بدون بازرسی و با نشان دادن دفترچه از چندین کشور رد می‌شود)، محدودیت زمانی برای نگهداری کالا مطرح نیست و با کمترین هزینه این امر صورت می‌گیرد، وارد کردن مواد اولیه به مناطق آزاد به صورت موقت و تبدیل به کالا جهت صادرات یا ترانزیت و همچنین معافیت کامل از تمامی عوارض گمرکی برای دستگاه‌های خط تولید، تأسیسات و مواد اولیه در صورت سرمایه‌گذاری در داخل منطقه می‌شود.
صادرات کلید اصلی رونق منطقه آزاد فرودگاهی
محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران در گفت‌وگو تلویزیونی تأکید کرد که فلسفه اصلی مناطق آزاد، تولید، صادرات و ارزآوری است و نباید این مناطق صرفاً با واردات شناخته شوند. وی همچنین با اشاره به ظرفیت‌های این منطقه، بر ضرورت تأمین زیرساخت‌های لازم برای جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی، استقرار واحدهای دانش‌بنیان و توسعه تولید صادرات‌محور تأکید کرد.
از جمله برنامه‌های در دست اجرای در این منطقه، استفاده از ظرفیت واردات خودرو برای نوسازی ناوگان عمومی و حمل‌ونقل شهری (و نه واردات خودروهای لوکس) است. دیدگاه مسئولان بر نقش این منطقه در حل معضل ناوگان فرسوده و ایجاد یک قطب لجستیکی و سرمایه‌گذاری جدید در جوار پایتخت متمرکز است.
هدف از پلاک گذاری خودروهای وارداتی، تسهیل حمل و نقل عمومی، نوسازی ناوگان فرسوده، کاهش آلایندگی و هزینه‌های حمل‌و نقل و استفاده از ظرفیت ایجاد شده در این منطقه جهت حل مشکلات و مسائل پایتخت است،مدیران این منطقه توانسته‌اند درصد قابل توجهی از خودروهای مورد نیاز ناوگان حمل و نقل عمومی را در سال 1404 و اوایل سال 1405 تامین کنند و بخش زیادی از مشکلات تهران در این زمینه را مرتفع سازند.
واردات کم حجم اما با ارزش بالا
بخش عمده حجم تجارت هوایی در این محدوده از طریق گمرک فرودگاه امام خمینی انجام می‌شود. آمارهای رسمی این گمرک در سال‌های اخیر نشان‌دهنده حجم بالای واردات کالاهای باارزش و کم‌حجم است.
کالاهای عمده وارداتی (گمرک فرودگاه امام خمینی) عبارتند از شمش طلا، تلفن همراه، دارو و مواد اولیه دارویی و تجهیزات و ملزومات پزشکی. همچنین حجم عمده کالاهای عمده صادراتی شامل دارو و زعفران می‌شود.
آمارهای فوق مربوط به عملکرد گمرک فرودگاه امام خمینی است. آمار رسمی و ثبت‌شده در چارچوب «منطقه آزاد» (با کد گمرکی ۱۰۱۱۰) حجم بسیار کمتری دارد و هنوز به‌صورت کامل و سالانه منتشر نشده است. اخیراً تلاش‌هایی برای یکپارچه‌سازی کدهای گمرکی و انتقال بیشتر فعالیت‌ها به کد منطقه آزاد در حال انجام است.
منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی با موقعیت استراتژیک در کنار فرودگاه بین‌المللی، ظرفیت تبدیل‌شدن به قطب لجستیکی و تجاری را دارد. این منطقه با مزایای قانونی مناطق آزاد، امکان تولید با ارزش افزوده، صادرات مجدد و جذب سرمایه‌گذاری را فراهم می‌کند؛ هرچند بخش عمده تجارت هوایی فعلی از طریق گمرک فرودگاه انجام می‌شود، هدف اصلی منطقه فراتر از واردات است و بر تولید دانش‌بنیان، صادرات و ایجاد اشتغال تمرکز دارد. با تکمیل زیرساخت‌ها و جذب سرمایه‌گذاری هدفمند، این منطقه می‌تواند نقش مهمی در توسعه تجارت و اقتصاد کشور ایفا کند.